Rejestr wypożyczeń

This content is not available in your language yet.

Cel projektu

Stworzysz Rejestr wypożyczeń - aplikację do zarządzania wypożyczeniami zasobów (np. książki w bibliotece, sprzęt w firmie). System śledzi kto wypożyczył dany przedmiot, kiedy i do kiedy powinien go zwrócić.

Czego się nauczysz?

Pracy z datami i terminami zwrotu
Obliczania opóźnień i statusów
Implementacji przepływu pracy (wypożyczenie → zwrot)
Filtrowania danych według statusu
Tworzenia raportów i powiadomień

Dlaczego to jest ważne?

W prawdziwej pracy...

Systemy wypożyczeń są podstawą wielu instytucji - od bibliotek, przez wypożyczalnie sprzętu, po systemy zarządzania zasobami firmowymi. Umiejętność projektowania systemów z kontrolą terminów, statusami i historią transakcji jest fundamentem dla każdego programisty aplikacji logistycznych i inwentaryzacyjnych.

Co ma robić aplikacja?

Funkcje podstawowe

Formularz wypożyczenia Użytkownik podaje dane osoby wypożyczającej, wybiera przedmiot z listy i określa termin zwrotu.
Walidacja danych System sprawdza poprawność wprowadzonych danych - czy termin zwrotu jest późniejszy niż data wypożyczenia, czy przedmiot jest dostępny.
Lista wypożyczeń Wszystkie wypożyczenia są wyświetlane z informacją o statusie (aktywne, zaległe, zwrócone).
Oznaczanie zwrotu Operator może oznaczyć wypożyczenie jako zwrócone, zapisując datę zwrotu.

Dane i ich struktura

Przykładowa struktura pliku JSON:

{
  "loans": [
    {
      "id": 1,
      "person": "Jan Kowalski",
      "contact": "jan@email.pl",
      "item": "Władca Pierścieni",
      "item_type": "book",
      "borrowed_at": "2026-02-01",
      "due_at": "2026-02-15",
      "returned_at": null,
      "notes": "Wydanie kolekcjonerskie",
      "created_at": "2026-02-01 10:30:00"
    },
    {
      "id": 2,
      "person": "Anna Nowak",
      "contact": "anna@email.pl",
      "item": "Projektor Epson",
      "item_type": "equipment",
      "borrowed_at": "2026-02-05",
      "due_at": "2026-02-10",
      "returned_at": "2026-02-09",
      "notes": "",
      "created_at": "2026-02-05 14:00:00"
    },
    {
      "id": 3,
      "person": "Piotr Wiśniewski",
      "contact": "piotr@email.pl",
      "item": "1984",
      "item_type": "book",
      "borrowed_at": "2026-01-20",
      "due_at": "2026-02-03",
      "returned_at": null,
      "notes": "Przedłużenie niemożliwe",
      "created_at": "2026-01-20 09:15:00"
    }
  ]
}

Struktura projektu

Directoryrejestr-wypozyczen/
- index.php (lista wypożyczeń)
- wypozycz.php (formularz wypożyczenia)
- zwrot.php (formularz zwrotu)
- szczegóły.php (podgląd wypożyczenia)
- zaleglosci.php (lista zaległych - wariant B)
- Directoryincludes/
  - config.php
  - functions.php
  - validation.php
  - auth.php (wariant C)
- Directorydata/
  - loans.json
  - items.json (katalog przedmiotów)
  - users.json (wariant C)
- Directorycss/
  - style.css
- Directoryjs/
  - validation.js

Warianty realizacji

Wariant podstawowy

Wymagane funkcje:

Formularz wypożyczenia: osoba, kontakt, przedmiot, termin zwrotu
Walidacja PHP (termin zwrotu > data wypożyczenia)
Min. 1 walidacja JavaScript
Zapis wypożyczeń do pliku JSON
Lista wszystkich wypożyczeń
Komunikaty błędów i sukcesu

Przykładowy scenariusz:

Użytkownik wpisuje “Jan Kowalski”, wybiera książkę “Władca Pierścieni” i termin zwrotu 15.02.2026. Po zapisie widzi wypożyczenie na liście że statusem “aktywne” i datą zwrotu.

Ocena: 3.0

Wariant rozszerzony

Wszystko z wariantu A, plus:

Filtrowanie: aktywne / zaległe / zwrócone
Wyróżnienie zaległych wypożyczeń (czerwony kolor)
Sesje PHP (operator)
Sortowanie po terminie zwrotu
Podział kodu na pliki
Użycie htmlspecialchars() przy wyświetlaniu

Przykładowy scenariusz:

Operator filtruje: “pokaż zaległe” i widzi 3 wypożyczenia po terminie (czerwone tło). Sortuje po terminie, żeby zobaczyć najbardziej zaległe. Może oznaczyć zwrot klikając przycisk.

Ocena: 4.0-5.0

Wskazówki implementacyjne

Przydatne fragmenty kodu

Walidacja dat:

$borrowedAt = $_POST['borrowed_at'] ?? date('Y-m-d');
$dueAt = $_POST['due_at'] ?? '';
$today = date('Y-m-d');

if (empty($dueAt)) {
    $errors[] = "Termin zwrotu jest wymagany";
}

if ($dueAt <= $borrowedAt) {
    $errors[] = "Termin zwrotu musi być późniejszy niż data wypożyczenia";
}

// Maksymalny okres wypożyczenia (np. 30 dni)
$maxDue = date('Y-m-d', strtotime($borrowedAt . ' + 30 days'));
if ($dueAt > $maxDue) {
    $errors[] = "Maksymalny okres wypożyczenia to 30 dni";
}

Określanie statusu wypożyczenia:

function getLoanStatus(array $loan): string {
    // Zwrócone
    if (!empty($loan['returned_at'])) {
        return 'returned';
    }

    // Zaległe (po terminie)
    $today = date('Y-m-d');
    if ($loan['due_at'] < $today) {
        return 'overdue';
    }

    // Aktywne
    return 'active';
}

function getStatusInfo(string $status): array {
    $statuses = [
        'active' => ['label' => 'Aktywne', 'color' => '#27ae60', 'icon' => '📗'],
        'overdue' => ['label' => 'Zaległe', 'color' => '#e74c3c', 'icon' => '⚠️'],
        'returned' => ['label' => 'Zwrócone', 'color' => '#95a5a6', 'icon' => '✅'],
    ];

    return $statuses[$status] ?? $statuses['active'];
}

Dodawanie wypożyczenia:

function addLoan(array &$loans, array $data): int {
    $newId = empty($loans) ? 1 : max(array_column($loans, 'id')) + 1;

    $newLoan = [
        'id' => $newId,
        'person' => $data['person'],
        'contact' => $data['contact'],
        'item' => $data['item'],
        'item_type' => $data['item_type'] ?? 'book',
        'borrowed_at' => $data['borrowed_at'] ?? date('Y-m-d'),
        'due_at' => $data['due_at'],
        'returned_at' => null,
        'notes' => $data['notes'] ?? '',
        'created_at' => date('Y-m-d H:i:s'),
    ];

    $loans[] = $newLoan;
    return $newId;
}

Oznaczanie zwrotu:

function markAsReturned(array &$loans, int $loanId): bool {
    foreach ($loans as &$loan) {
        if ($loan['id'] === $loanId) {
            $loan['returned_at'] = date('Y-m-d');
            return true;
        }
    }

    return false;
}

Filtrowanie wypożyczeń:

function filterLoans(array $loans, string $status): array {
    if (empty($status) || $status === 'all') {
        return $loans;
    }

    return array_filter($loans, function($loan) use ($status) {
        return getLoanStatus($loan) === $status;
    });
}

function getOverdueLoans(array $loans): array {
    return filterLoans($loans, 'overdue');
}

function getActiveLoans(array $loans): array {
    return filterLoans($loans, 'active');
}

Obliczanie dni do terminu / po terminie:

function getDaysRemaining(array $loan): int {
    if (!empty($loan['returned_at'])) {
        return 0;
    }

    $today = new DateTime();
    $dueDate = new DateTime($loan['due_at']);
    $diff = $today->diff($dueDate);

    // Ujemne = po terminie, dodatnie = dni do zwrotu
    return $diff->invert ? -$diff->days : $diff->days;
}

function formatDaysRemaining(int $days): string {
    if ($days < 0) {
        return abs($days) . ' dni po terminie';
    } elseif ($days === 0) {
        return 'Termin dzisiaj!';
    } else {
        return $days . ' dni do zwrotu';
    }
}

Sortowanie po terminie:

function sortByDueDate(array $loans, string $order = 'asc'): array {
    usort($loans, function($a, $b) use ($order) {
        $result = strcmp($a['due_at'], $b['due_at']);
        return $order === 'desc' ? -$result : $result;
    });

    return $loans;
}

Statystyki wypożyczeń (wariant C):

function getLoanStatistics(array $loans): array {
    $total = count($loans);
    $active = count(array_filter($loans, fn($l) => getLoanStatus($l) === 'active'));
    $overdue = count(array_filter($loans, fn($l) => getLoanStatus($l) === 'overdue'));
    $returned = count(array_filter($loans, fn($l) => getLoanStatus($l) === 'returned'));

    // Średni czas wypożyczenia (dla zwróconych)
    $returnedLoans = array_filter($loans, fn($l) => !empty($l['returned_at']));
    $avgDays = 0;
    if (!empty($returnedLoans)) {
        $totalDays = 0;
        foreach ($returnedLoans as $loan) {
            $borrowed = new DateTime($loan['borrowed_at']);
            $returned = new DateTime($loan['returned_at']);
            $totalDays += $borrowed->diff($returned)->days;
        }
        $avgDays = round($totalDays / count($returnedLoans), 1);
    }

    // Najczęściej wypożyczane przedmioty
    $itemCounts = array_count_values(array_column($loans, 'item'));
    arsort($itemCounts);
    $topItems = array_slice($itemCounts, 0, 5, true);

    return [
        'total' => $total,
        'active' => $active,
        'overdue' => $overdue,
        'returned' => $returned,
        'avg_days' => $avgDays,
        'top_items' => $topItems,
    ];
}

Najczęstsze błędy

Błąd	Jak poprawić?
due_at musi być mniejsze od borrowed_at	Waliduj: `$dueAt > $borrowedAt`
Brak returned_at przy zwrocie	Zawsze ustawiaj datę przy oznaczaniu zwrotu
Błędne określanie statusu	Sprawdzaj najpierw returned_at, potem datę
Brak sortowania	Sortuj po due_at, żeby zobaczyć pilne najpierw
Brak wyróżnienia zaległych	Używaj kolorów/ikon dla różnych statusów
Brak htmlspecialchars()	Escapuj dane przy wyświetlaniu

Zasoby

PHP: DateTime Praca z datami

PHP: DateTime::diff() Różnica między datami

PHP: strtotime() Parsowanie dat

PHP: array_count_values() Zliczanie wystąpień

Do dzieła!

Wykorzystaj lekcje!

Cotygodniowe spotkania podczas lekcji to idealny moment, by:

Pokazać postępy - nawet małe kroki się liczą
Wyjaśnić wątpliwości - pytaj, nie zgaduj
Skonsultować rozwiązania - feedback pomoże Ci się rozwijać

Pracuj iteracyjnie - lepiej mieć działający wariant A niż niedokończony C!